على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2465
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غرنگ ( qarang ) و ( qerang ) ا . پ . صداى خرخرى كه از فشردن گلو و يا از گريستن در حلق و سينهء مردم افتد . غرنگ ( qarang ) و ( gorang ) ا . پ . نالهء حزين و آواز نرمى كه در حالت گريه از گلوى مردم برميآيد . و گريه و زارى . غرنوق ( qernavq ) ا . ع . كلنگ و يا مرغى آبى سپيد گردن دراز . غرنوق ( qornuq ) ا . ع . توك موى تافته . ج : غرانق و غرانقة . و بيخهاى خار . ج . غرانيق . غرنوق ( qornuq ) و ( qernavq ) ا . ع . مرغى آبى سياه و يا سپيد دراز گردن . و جوان سپيد خوب صورت . غرنوق ( qornuq ) ا . ع . كلنگ و يا مرغى آبى و گردن دراز . و گياه نرم كه در بيخ عوسج رويد . و هر گياه نازك پنهان . غرنيچى ( qarnici ) ا . پ . سرماى شديد . و زمستان سخت . غرنيق ( qornayq ) و ( qerniq ) ا . ع . جوان سپيد خوب صورت . غرنيق ( qornayq ) ا . ع . يك نوع مرغى آبى . و كلنگ و يا مرغ آبى گردن دراز . غرو ( qarv ) ا . پ . ناى ميان تهى كه مىنوازند و مزمار نيز مىگويند . و خامه و نائى كه با وى مىنويسند . غرو ( qarv ) ا . ع . شگفت و تعجب . يق : لا غرو يعنى شگفتى نيست . غرو ( qarv ) م . ع . غروت غروا ( از باب نصر ) : بشگفت در آمدم و تعجب كردم . و غر السمن قلبه : برچسبيد پيه فربهى دل او را و پوشيد آن را . و غرا الجلد : بسريشم چسپانيد پوست را . و غرا فلان : طول داد فلان خشم و غضب خود را . غروا ( qarv ) ا . پ . قلم ناتراشيده . غرواسنگ ( qarv sang ) ا . پ . غرماسنگ . غرواش ( qarv c ) ا . پ . گياه بستهء مانند جاروب كه شويمالان و جولاهگان بدان آب و آهار و شوربا برجامه باشند . و زنجبيل شامى . غرواش ( qarav c ) ا . پ . خراش . و زخمى كه از خراش بهم رسد . و قهر و غضب و خشم . و غم و اندوه و غمگين . غرواشه ( qarv ce ) ا . پ . ليف و جاروب جولاهگان و شويمالان . و خشم و غضب . غروب ( qorub ) ا . ع . جاى فرو شدن آفتاب و ماه و مغرب . و ج : غرب . غروب ( qorub ) م . ع . غربت الشمس غروبا ( از باب نصر ) ، فرو شد آفتاب . و كذا : غرب القمر . و غرب فلان : پنهان شد فلان . غروب ( qorub ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرو رفتگى آفتاب و ماه و ديگر ستارگان در افق ضد طلوع . و مغرب و جاى فرو شدن ستارگان و آفتاب و ماه . و غروب كردن : فرو شدن ستاره در افق . و پنهان شدن كسى . غروبه ( qorube ) ا . پ . فرياد و شور و مشغله و بانگ و خروش و غرنبه . غروتنج ( qarutanj ) ا . پ . مبتلا بفتق و دبه خايه . غرود ( qarud ) ا . پ . دخترى كه به شرط دوشيزگى دهند و دوشيزه نباشد و غربد . غرور ( qarur ) ا . ع . آنچه بدان از ادويه و جز آن غرغره نمايند . و دنيا . و فريبنده . و شيطان . قوله تعالى : وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ . غرور ( qarur ) ص . ع . بسيار فريبنده و گول خوردهء بزينت . و آزمند بباطل . غرور ( qorur ) ا . ع . ج . غر . و ج . غار . غرور ( qorur ) م . ع . غرغرا و غرة و غرورا ( از باب نصر ) : فريفت او را و بيهوده اميدوار كرد . يق : غرته الدنيا : مغرور كرد وى را دنيا و بيهوده اميدوار كرد و فريفت ويرا بزينت خود . و ما غرك بربك : چگونه جرئت كردى بر پروردگار خود . و من غرك منه اى من اوطاك عشوة فيه : كى دلالت كرد تو را بتاريكى در آن . و غر الابل : چرانيد شتران را . و غر الماء : فرو شد آب به زمين . و غر الرجل : غرغره كرد آن مرد . غرور ( qorur ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كبر و نخوت و برتنى و پنكار و خود بينى و گردنكشى و خود پرستى . و هوا پرستى . و ابلهى و حماقت و نادانى . و غرور خريدن : متكبرانه رفتار كردن . و غرور داشتن : نخوت داشتن و متكبر و خود بين و خود پرست بودن و مغرور بودن . غروز ( qoruz ) ع . ج . غرز . غروض ( qoruz ) ع . ج . غرض . غروف ( qaruf ) ص . ع . بئر غروف : چاهى كه دست به آبش رسد و بتوان با دست از آن آب برداشت . و غرب غروف : دول بزرگ و دول بسيار آب بردار . غرونبه ( qorunbe ) ا . پ . غرنبه و شور و غوغا و بانگ و خروش . غروى ( qarv ) ا . ع . برانگيختگى و تحريص بر دشمنى و اغوا . و شگفت و تعجب . يق : لا غروى يعنى شگفت و تعجبى نيست . غروى ( qaraviyy ) ص . ع . منسوب بغرا يعنى سريشمى . غرويدن ( qorvidan ) ف ل و م . پ . غريدن و بانگ كنانيدن . غرويزن ( qarvizan ) ا . پ . پرويزن و غربال . غره ( qarre ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مغرور و گستاخ و فرود و خودبين و متكبر و با نخوت